Ngày Tết là dịp gia đình sum họp và chuẩn bị những món ăn mang hương vị truyền thống. Tùy từng vùng miền, mâm cơm Tết có thể khác nhau nhưng thường gồm món bánh, món thịt, món kho, món nguội, món canh và các món ăn kèm.

Những món Tết không chỉ dùng trong bữa cơm gia đình mà còn thường được chuẩn bị để cúng gia tiên và đãi khách đầu năm.

Bánh chưng là món quen thuộc trong ngày Tết ở miền Bắc. Bánh được làm từ gạo nếp, đậu xanh, thịt heo và gói bằng lá dong.

Bánh chưng có thể ăn trực tiếp, dùng cùng dưa hành hoặc chiên lại để thay đổi khẩu vị.

Bánh tét phổ biến ở miền Trung và miền Nam, thường được gói thành hình trụ.

Nhân bánh có thể là đậu xanh, thịt mỡ hoặc các phiên bản ngọt như chuối, đậu đen. Bánh thường ăn cùng dưa món hoặc củ kiệu.

Thịt kho trứng là món quen thuộc trong mâm cơm Tết miền Nam. Thịt heo được kho mềm cùng trứng và nước dừa tạo vị đậm đà, ngọt nhẹ.

Món thường được nấu với lượng lớn để gia đình dùng trong nhiều bữa.

Thịt đông là món đặc trưng trong những ngày Tết miền Bắc. Thịt heo được nấu cùng bì, nấm hương, mộc nhĩ rồi để nguội đến khi phần nước đông lại.

Món thường ăn kèm dưa hành hoặc các loại rau muối chua.

Gà luộc thường xuất hiện trong mâm cúng và bữa cơm ngày Tết.

Gà được luộc vừa chín, da vàng đẹp và thường dùng cùng muối tiêu chanh hoặc nước chấm phù hợp. Phần thịt còn lại có thể dùng làm gỏi hoặc nấu cháo.

Giò lụa là món nguội quen thuộc, thường được cắt thành khoanh hoặc miếng nhỏ để dùng trong mâm cơm Tết.

Giò có thể ăn cùng bánh chưng, cơm hoặc dưa món và thuận tiện khi cần chuẩn bị nhanh để đãi khách.

Giò thủ được làm từ các phần thịt có độ giòn như tai heo, mũi heo kết hợp với nấm và gia vị.

Món có kết cấu giòn, đậm vị và thường được dùng nguội trong những ngày Tết.

Chả lụa có cách sử dụng tương tự giò lụa và khá phổ biến ở miền Trung, miền Nam.

Có thể dùng chả lụa cùng bánh tét, bánh mì hoặc các món cuốn.

Nem chua có vị chua nhẹ, hơi cay và thường được dùng làm món ăn chơi hoặc đãi khách.

Tùy vùng miền, nem có thể được gói theo nhiều hình dạng và có cách nêm gia vị khác nhau.

Chả giò có lớp vỏ giòn và phần nhân từ thịt, tôm, nấm, miến hoặc rau củ.

Đây là món phù hợp cả với mâm cơm gia đình lẫn những bữa tiệc đầu năm.

Dưa hành thường được dùng cùng bánh chưng, thịt đông và các món nhiều đạm.

Vị chua nhẹ, giòn của hành muối giúp bữa ăn ngày Tết bớt cảm giác ngấy.

Củ kiệu là món ăn kèm quen thuộc ở miền Nam. Kiệu thường được ngâm chua ngọt và dùng cùng bánh tét, thịt kho hoặc tôm khô.

Củ kiệu có độ giòn và vị chua ngọt đặc trưng.

Dưa món thường được làm từ cà rốt, củ cải, đu đủ, su hào hoặc các loại rau củ khác.

Rau củ được phơi hoặc làm ráo rồi ngâm trong nước mắm hoặc hỗn hợp chua ngọt, tạo món ăn kèm giòn và đậm vị.

Tôm khô ăn cùng củ kiệu là món đơn giản nhưng rất quen thuộc trong ngày Tết.

Vị mặn ngọt của tôm khô kết hợp độ chua giòn của củ kiệu tạo thành món thích hợp để đãi khách hoặc ăn kèm trong bữa cơm.

Canh khổ qua nhồi thịt là món quen thuộc trong ngày Tết ở miền Nam.

Khổ qua được nhồi thịt bằm rồi hầm mềm, tạo nước canh ngọt nhẹ và vị đắng đặc trưng.

Cà rốt, khoai tây, củ cải hoặc bắp có thể hầm cùng xương để tạo món canh dễ ăn.

Đây là lựa chọn phù hợp khi muốn có một món canh thanh hơn bên cạnh các món kho, chiên và giò chả.

Cá kho là món quen thuộc trong nhiều gia đình dịp Tết. Có thể chế biến:

  • Cá kho tộ.
  • Cá kho riềng.
  • Cá kho tiêu.
  • Cá kho thơm.
  • Cá kho nước dừa.

Món có thể chuẩn bị trước và dùng cùng cơm nóng trong nhiều bữa.

Thịt heo kho cùng măng tạo món đậm vị, phần măng thấm nước kho và có độ giòn nhẹ.

Món phù hợp với những gia đình muốn thêm một món kho khác ngoài thịt kho trứng.

Bò kho có thể dùng với bánh mì, bún hoặc cơm và phù hợp cho những bữa sáng, bữa trưa trong dịp Tết.

Thịt bò được hầm mềm cùng cà rốt, sả và các loại gia vị tạo hương thơm đặc trưng.

Gỏi gà là cách tận dụng thịt gà luộc và giúp thực đơn Tết bớt nhiều món béo.

Có thể kết hợp thịt gà với bắp cải, hành tây, rau răm, hoa chuối hoặc ngó sen.

Gỏi ngó sen tôm thịt có vị chua ngọt, độ giòn và màu sắc đẹp mắt.

Món phù hợp làm khai vị hoặc bổ sung vào mâm cơm khi có nhiều món kho, chiên.

Sau nhiều bữa có thịt và món kho, các món cuốn là lựa chọn giúp thay đổi khẩu vị.

Có thể chuẩn bị:

  • Thịt luộc cuốn bánh tráng.
  • Tôm thịt cuốn rau.
  • Cá hấp cuốn.
  • Gỏi cuốn.
  • Bánh tráng cuốn rau củ.

Rau sống và nước chấm giúp món ăn thanh hơn.

Lẩu thích hợp cho những buổi họp mặt đông người vào dịp Tết. Một số lựa chọn phổ biến gồm:

  • Lẩu gà.
  • Lẩu bò.
  • Lẩu hải sản.
  • Lẩu cá.
  • Lẩu nấm.
  • Lẩu Thái.

Có thể tận dụng rau, thịt hoặc hải sản sẵn có để chuẩn bị một nồi lẩu cho cả gia đình.

Tiệc nướng là lựa chọn phù hợp cho những buổi gặp mặt bạn bè hoặc gia đình trẻ.

Có thể chuẩn bị thịt heo, bò, gà, tôm, mực và rau củ rồi nướng trực tiếp tại bàn hoặc ngoài trời.

Xôi gấc có màu đỏ cam nổi bật và thường được chuẩn bị trong mâm cúng hoặc các bữa ăn đầu năm.

Xôi có vị dẻo, thơm và có thể dùng cùng gà luộc, giò chả hoặc các món mặn.

Ngoài xôi gấc, nhiều gia đình còn chuẩn bị xôi đậu xanh, xôi đậu phộng hoặc các loại xôi khác.

Xôi có thể dùng trong mâm cúng, ăn sáng hoặc làm món phụ trong bữa ăn.

Các món chè thường được dùng làm tráng miệng hoặc món ngọt trong những ngày Tết. Một số lựa chọn gồm:

  • Chè đậu xanh.
  • Chè đậu đỏ.
  • Chè hạt sen.
  • Chè kho.
  • Chè trôi nước.

Tùy vùng miền và gia đình, món chè có thể được chuẩn bị theo nhiều cách khác nhau.

Mứt thường được dùng để đãi khách cùng trà. Một số loại quen thuộc gồm:

  • Mứt dừa.
  • Mứt gừng.
  • Mứt bí.
  • Mứt sen.
  • Mứt quất.
  • Mứt khoai.
  • Mứt me.

Mỗi loại có hương vị và độ ngọt khác nhau.

Ngoài mứt, nhiều gia đình còn chuẩn bị:

  • Hạt dưa.
  • Hạt hướng dương.
  • Hạt điều.
  • Đậu phộng.
  • Bánh kẹo.
  • Trái cây sấy.

Đây là nhóm món thường dùng để tiếp khách hoặc ăn nhẹ trong những ngày đầu năm.

Trái cây vừa dùng để tráng miệng vừa thường được chuẩn bị trong mâm ngũ quả.

Có thể lựa chọn các loại trái cây theo mùa, sở thích gia đình và phong tục từng vùng.

Mâm cơm Tết miền Bắc thường có những món như:

  • Bánh chưng.
  • Gà luộc.
  • Giò lụa.
  • Giò thủ.
  • Thịt đông.
  • Dưa hành.
  • Canh măng.
  • Xôi gấc.

Tùy gia đình có thể bổ sung nem rán, canh bóng hoặc các món truyền thống khác.

Mâm cơm Tết miền Trung có thể gồm:

  • Bánh tét.
  • Thịt ngâm mắm.
  • Nem chua.
  • Chả bò.
  • Dưa món.
  • Gà luộc.
  • Các món kho.
  • Các món bánh truyền thống.

Ẩm thực Tết miền Trung có sự khác biệt giữa từng địa phương nên thực đơn rất phong phú.

Những món quen thuộc trong ngày Tết miền Nam gồm:

  • Bánh tét.
  • Thịt kho trứng.
  • Canh khổ qua nhồi thịt.
  • Củ kiệu.
  • Tôm khô củ kiệu.
  • Chả giò.
  • Gỏi.
  • Các món lẩu.

Đây là nhóm món thường xuất hiện trong những bữa cơm sum họp đầu năm.

Sau nhiều bữa có thịt kho, bánh chưng và món chiên, có thể đổi sang những món thanh hơn như:

  • Gỏi.
  • Rau luộc.
  • Salad.
  • Canh chua.
  • Cá hấp.
  • Các món cuốn.
  • Lẩu rau nấm.

Những món có nhiều rau và vị chua nhẹ giúp thực đơn Tết đa dạng hơn.

Thực phẩm còn lại có thể được biến tấu thành nhiều món mới như:

  • Bánh chưng chiên.
  • Cơm chiên giò chả.
  • Gỏi gà.
  • Mì xào thịt.
  • Cháo gà.
  • Bún thịt.
  • Các món cuốn.

Nên bảo quản nguyên liệu đúng cách và chỉ sử dụng khi thực phẩm vẫn bảo đảm chất lượng.

Một mâm cơm đơn giản có thể gồm:

  • Gà luộc.
  • Thịt kho hoặc cá kho.
  • Giò chả.
  • Bánh chưng hoặc bánh tét.
  • Dưa hành hoặc củ kiệu.
  • Một món canh.
  • Rau hoặc gỏi.
  • Trái cây tráng miệng.

Có thể điều chỉnh số lượng món theo số thành viên trong gia đình.

Khi có khách, có thể chuẩn bị:

  • Gỏi gà hoặc gỏi tôm thịt.
  • Gà luộc hoặc gà nướng.
  • Tôm hấp.
  • Cá hấp.
  • Rau xào.
  • Lẩu.
  • Trái cây hoặc chè.

Nên kết hợp món nóng, món nguội và rau để thực đơn dễ ăn hơn.

Nên lên thực đơn và mua nguyên liệu trước để tránh phải chuẩn bị quá nhiều trong cùng một ngày. Các món kho, giò chả, dưa món hoặc bánh có thể được làm trước.

Rau, hải sản và các món cần dùng tươi nên được chuẩn bị gần thời điểm dùng hơn.

Không nên để thức ăn đã nấu chín ở nhiệt độ thường quá lâu. Những món cần bảo quản lạnh nên được chia vào hộp sạch, đậy kín và làm lạnh phù hợp.

Khi dùng lại, nên kiểm tra trạng thái thực phẩm và hâm nóng đúng cách với những món cần ăn nóng.

Không nhất thiết ngày nào cũng ăn lại cùng một mâm cơm. Có thể luân phiên giữa món truyền thống, món cuốn, bún, phở, lẩu và các món rau.

Việc thay đổi cách chế biến giúp tận dụng nguyên liệu sẵn có nhưng vẫn tạo cảm giác mới mẻ trong những ngày nghỉ Tết.